Castañazo Rock 2012: o bravú volta ás orixes

Chegara o día sinalado no calendario con bolígrafo vermello: “Sábado 03/11/12: Castañazo Rock 2012!“. Collín o coche e arranquei. Serían sobre as 4 e poucos minutos da tarde cando cheguei. Ante os meus ollos, un cartel indicaba: “Chantada“. “Terra brava“, pensei. Seguín os carteis que me levarían a onde esa noite ocorrería a apocalipse das almas arroutadas, ó orgasmo musical de Galicia: “Mercado gandeiro ⇨“. Seguín as indicacións e cheguei ó recinto. Baixei as ventás do coche e puiden escoitar Os Diplomáticos de Monte Alto ensaiar. E alí estaba eu. Comecei a sentir algo rebulir dentro de min… sería a emoción por poder ver por vez primeira algúns dos meus grupos de referencia? Sería o espírito bravú daquela vila, que intentaba entrar en min? Sería que non debera comer aquelas albóndegas que levaban semana e media no frigorífico? Poida que algo de todo. Por certo, se non sabedes o que é o bravú, botádelle un vistazo a este artigo que se publicou nestes lares fai uns días, é unha xoia. Pero ó que ía, como inda era cedo, decidín ir dar unha volta pola vila.

Castañazo 2012

Cartel do castañazo 2012

Tras preguntar a unha veciña, conseguín chegar ó pavillón que facilitaba a organización para que algunha xente acampase esa noite, e alí me reunín cuns amigos para tomar algo mentres o pobo descansaba do Castañazo Infantil que tivera lugar á mañá. O ambiente en Chantada era o dunha vila viva e ilusionada, con veciños paseando tranquilos polas rúas mentres ollan con explícita curiosidade os grupos de xente nova que chega nos seus coches. A música alta en moitos deses vehículos non facía que os chantadinos mirasen con reprobación: era día de festa. Inda así, os veciños tampouco parecían estrañados. O festival, que cumpriu a súa décima edición neste 2012, ven celebrándose dende o 1993. Se non vos saen as contas, é porque debedes saber que o Castañazo Rock deixou de celebrarse na segunda metade dos 90 e non foi recuperado ata 2007, onde un grupo de amigos se xuntaron e crearon unha asociación que fixera posible volver a organizar esa macrofesta.

Billarda

Vellos e novo xogaron á estornela como parte das actividades alternativas

Mentres nós estabamos a debater no bar sobre se a un hipotético marciano sería capaz de sobrevivir 1 minuto dentro dun microondas xigantesco (e demais temas serios e de rigorosa actualidade), o Castañazo levaba os cantos de taberna a outros bares da vila. Tratábase do III Concurso de Cantos de Taberna. Mágoa que tivera que agardar unha chamada importante, posto que se non, iría facer a ruta de bares e deleitar os meus oídos (e a miña gorxa, como non) nas tabernas. Outra vez será, como di o outro. Tras arranxar o da chamada, arranquei para o recinto, onde estaría a comezar o aberto de billarda da man da Liga Nacional de Billarda. Paus e máis paus é o que repartían esa xente! Alí os puiden ver, non sen certa desconfianza, prestando o material preciso para xogar ós participantes. Por certo, se non sabedes o que é a billarda (ou estornela), botádelle unha ollada ás fotos para complementar a definición que nos dá o dicionario da Real Academia Galega:

Xogo que consiste en dar cun pau noutro máis pequeno e rematado en punta nos extremos, que está colocado no chan, de xeito que se fai saltar e, xa no aire, dáselle un segundo golpe que o despide a maior distancia.“.

Billarda

A billarda consiste en golpear un pequeno pau para lanzalo o máis lonxe posible

E á marxe da competición oficial, estaban os pequenos da casa batendo con ilusión os seus paus loitando por facer lanzamentos. Penso que falo por toda a humanidade (eh… ben, poida que tanto non, pero por todos os alí presentes si), cando afirmo que me sentín un chisco máis humano ó ver a ilusión que os rapaciños lle poñían ó xogo.

Tras isto chegaba o momento de entrar por fin á zona cuberta e desfrutar dos divertidos xogos bravús! Os equipos dispúñanse a comezar as probas mentres o público rodeaba o pequeno recinto onde terían lugar. Xente con ganas de xolda é o que se vía; risos e berros de ánimo á esgalla é o que se oía; suor e palla é o que se ulía; ambiente bravo é o que se sentía. Empurróns, zoupadas, mostras de habilidade e algunha que outra de lixeira torpeza é o que queda no recordo dos que presenciamos a actividade.

Movemento de marco

Movemento de marco nos divertidísimos xogos bravús

Cé Orquestra Pantasma

O home orquestra por excelencia

Ó rematar os xogos, unha música festeira comeza a facer bailar á xente e impide que a ledicia na que estabamos subidos decaiga. Máis ben, todo o contrario. Dende logo, non podían ser outros que a charanga Os Veraneantes dándolle caña ós seus instrumentos. Ó tempo, algúns dos asistentes, os de olfacto máis adestrado, puideron percibir o inconfundible cheiro das castañas asadas do Magosto que a organización alí montou. Os máis despistados (coma min, que fun mexar e ó volver me entretiven a falar coa xente), quedaron sen elas. Unha mágoa, pois puiden ver o barril onde as asaron un cachiño antes e entroume antollo delas. De novo, atopo consolo no outra vez será. E pouco me durou a pena, porque ó remataren Os Veraneantes, case sen descanso, apareceu o único, o incrible, o inigualable, o terror das mozas, o auténtico… Cé Orquestra Pantasma!! O vigués César Freiría fixo mover a toda canta alma había naquel recinto e demostrou que un só home é capaz de moitas cousas… asemade! É un tremendo espectáculo ver a habilidade con que manexa este verdadeiro músico todos e cada un dos instrumentos, especialmente cando calquera persoa normal se vería superada pola simple idea de portar todo o que el leva enriba nas súas actuacións.

Liviao de Marrao

Liviao de Marrao foron os encargados de abrir os concertos

Non lembro exactamente que hora era cando, como quen di, por sorpresa, comezaron a tocar Liviao de Marrao no escenario. A xente estaba espallada polo recinto adiante, charlando, coñecéndose, bebendo, brincando; en definitiva, divertíndose. Ós máis porcos de Chantada non lles fixo falta nin pedir á xente que se achegara ó escenario, xa que todos tiñamos curiosidade por ver o que estoutro grupo da zona tiña para ofrecernos (lembremos que como grupo local tamén están Rastreros). Eu, concretamente, mirara uns días antes o seu Facebook para saber de qué ía o tema. Alí atopei que, entre outras, as súas influencias son Quim Barreiros, Camela, Ana Quiro ou Telecinco. E o seu estilo, o neo-bravú. Cágate, lorito! Tal cousa había que vela. É o que vin é que cunha base rockeira mesturan instrumentos e sons que fan que sexa posible encadralos en diversos estilos. Mais o mellor é que sexades vós quen os escoitedes e valoredes, aínda que, por desgraza, a calidade será a de “maqueta”, xa que non teñen disco polo de agora. Podedes facelo na propia páxina do grupo, onde teñen varias cancións (entre elas, ademais, unha feita en homenaxe ó propio Castañazo Rock!!).

Festivaleiros

O público estaba entregadísimo

Unha vez que o escenario foi “desvirgado”, chegaba un dos momentos máis esperados. Chegaban Os Papaqueixos!! Quen nunca cantou (ou berreou) iso de “Farlopa, farlopa, farlopa pa la tropa!!“?? E sempre acompañado duns cantos brincos, non é?? Aaaaai, Os Papaqueixos… espírito sempre novo, para eles non pasan os anos. E, ademais, uns innovadores dos seus tempos, un dos referentes do bravú. Como me comentaron esa mesma tarde por alí, eran demasiado folk para os heavys e demasiado heavys para os folkis. Uns incomprendidos, vaia. Mais parece que o tempo os tratou ben, porque fixeron bailar a todo canto se achegou ó Castañazo, que non foron poucos! Uns auténticos máquinas que fóra do escenario parecen anárquicos, mais que no momento da verdade soan precisos coma un reloxo. E se fan anarquía, fan anarquía con exactitude, coma Deus manda. Do único do que os poderiamos acusar é de cansar á xente por incitar a bailar de máis… pero iso non pasa, a xente de Chantada non cansa nunca. Máis vale, porque isto non rematou…

Os Diplomáticos de Monte Alto

Xurxo Souto e todo o grupo se mostrou en plena forma

Agora si, chegaba a tropa da tralla. Con máis de 20 anos de historia, con 6 traballos discográficos propios ó lombo e 1 disco homenaxeándoos, dende A Coruña, ante todos vostedes… Os Diplomáticos de Monte Alto! Falar dos Diplomáticos é sempre falar a outro nivel. De seguro que o son do seu acordeón trouxo lembranzas fermosas a moitos dos asistentes que puideron escoitalos noutra época. Xunto con Os Papaqueixos e os Rastreros, outro dos grupos que se xuntan exclusivamente para celebrar o aniversario do Castañazo, algo que os máis novos agradecemos que sucedera. Tiña pensado dicir que acertaron coa escolla de temas, pero é que todas as súas cancións serían acertadas! Inda así, a selección foi moi coidadosa. En ningún momento baixaron en intensidade, e o público estivo á altura. Agora mesmo estounos a escoitar mentres escribo isto e éme imposible agochar a emoción que se manifesta no sorriso de parvo que me sae ó recordar o concerto.

Os Diplomáticos de Monte Alto

Atún!!

Gaiteiro, 120 capadores, Atún ou Mesejo (onde contaron coa colaboración de O Pulpiño Viascon co serrón, e onde tamén fixeron ao público bailar unha pequena coreografía) son algúns dos temas cos que nos deleitaron. Con “Aí vai carallo, aí vai” amagaron o remate a iso das 2 da mañá, pero non o fixeron ata case 20 minutos máis tarde, xa que o entregadísimo público pediu un bis que concederon e ó que botou unha man o gaiteiro dos Papaqueixos.

Rastreros

Aí ven o gaiteiro, deixaino pasar!!

Pouco descanso deixaron os Rastreros antes de saír a tocar. Imaxino que foi por respecto ó público, para non arrefriarmonos (un novembro en Chantada non é algo que os asuste, pero non todos estamos acostumados). Estes si que si, non se andan con medias tintas. Punk, e xa. Bravú, tamén, innegablemente, pero non deixan de ser uns tipos duros que o que queren é tocar os huevos ós que mandan. E o colar de picos que moitos recordamos naquel mítico videoclip do Xabarín Club seguía a estar no pescozo do cantante!! Como diría algún tuiteiro, “Ufff, iso non, que me namoro!!” (coa diferenza de que eu o estou a dicir cen por cen en serio). Ó saír ó escenario mostráronse elegantes e moi tranquilos, calquera diría que tiñan diante a incrible cantidade de xente que alí había concentrada. Eran coma un alumno avantaxado de conservatorio que sabe que vai superar a audición sen problemas, pero en versión punk.

Rastreros

A camiseta é unha auténtica reliquia que sacaron para a ocasión

Repasaron temas do seu único disco e algunha canción que eu non coñecía, que podería corroborar os rumores de que haberá un novo disco de Rastreros (disque, disque!!). Nun momento dado, reprocharon os asistentes dicindo algo así como “parecedes unha pandilla de vellos“… si señor, canallas e provocadores. No medio da actuación saíu un grupo de encapuchadas cunha pancarta que pintaron e na que se podía ler “Liberdade Pussy Riot”, e, unha canción despois, adicáronlle a Feijoó unha das súas cancións… O porco de pé. Vamos, que si, que foron fieis ó seu estilo e tocaron os huevos. Tras isto versionaron Platinos, de Os Diplomáticos, para o que lles botaron unha man o propio Xurxo Souto (cantante de Diplomáticos) e mailo Vituco Neira (cantante de Ruxe-Ruxe, quen xa é coñecido en Compostimes). Vida de Xan, unha muiñeiriña, e pa’ casa. A propósito, os Rastreros teñen unha páxina web moi chula con cousas vellas e debuxos de tractores. Non deixedes de visitala!

Rastreros

Unha noite inesquecible

Daban as 4 da mañá cando o speed folk dos Cuchufellos comezou a soar en Chantada. “Unha noite no muíño, unha noite non é nada“. Empregaron un clásico para presentarse ante un público que, por desgraza, era menor. Unha auténtica mágoa, posto que os Cuchufellos tiñan moitísimo que dicir. Música máis moderna e mestiza que contrasta bastante co grupo que lle deu o relevo, pero que nada lle ten que envexar. Dende logo, o que si quedou claro, é que os que conseguiron aguantar a velos non se arrepentiron. Foron os encargados de mandar a traca final que puxo punto e final a unha noite memorable. Polo menos para min.

Non lembro ben que hora era cando finalizou todo, pero pasaba das 5 da mañá. Non podía coa alma. Funme para o coche e puxen a calefacción e a radio. Estaban dando un deses longos programas matinais onde a xente chama e falan co locutor. A partir de aí non recordo máis, Morfeo fíxose dono de min. Iso si, o acontecido antes diso, non o esquecerei endexamais. Unha noite única.

Como despedida, tal e como fixo o compañeiro David Fontán co título do artigo do bravú que mencionei arriba, eu tamén quixera rematar cunha referencia literaria:

Chantada, onde o mundo se chama bravú

Público axitando bandeirolas

Até pronto, Castañazo

Texto e imaxes (agás o cartel do festival) por Miguel Grandío. Nesta ligazón podedes ver máis fotos dos concertos, e nestoutra do ambiente e das actividades paralelas.